آنفولانزای فصلی و سویههای جدید آن را شکست دهید: درمانهای خانگی اثربخش با گیاهان دارویی و طب سنتی
- آنفولانزا چیست و چگونه از آن پیشگیری کنیم؟
- دمنوشها و نوشیدنیهای گیاهی مؤثر
- بخورها و استنشاق بخار
- روغنها و داروهای گیاهی موضعی
- تغذیه و مکملهای مفید
- سؤالات متداول
با سرد شدن هوا و شروع فصل سرما و بارش برف، شایعترین دغدغهی ما درگیر شدن با سرماخوردگی و آنفولانزای فصلی است. در این روزهای خنک، ممکن است صدای سرفه همسایه یا احساس تب و لرز ناگهانی، همهی آرامش ما را به هم بزنند. خودم هر سال پاییز که میرسد، زود میفهمم که بدنم دارد هشدار میدهد: صدای آب جوش در کتری و بوهای گیاهان دارویی در هوا خبر از آمدن سرماخوردگی میدهد. خوشبختانه هم طب نوین و هم طب سنتی راههایی برای پیشگیری و بهبود سریعتر علایم ارائه میدهند. در این مقاله به بیان راهکارهای خانگی و گیاهی برای مقابله با آنفولانزای فصلی و سویههای جدید آن میپردازیم. این مطلب صرفاً جهت اطلاعرسانی است و برای مشاوره پزشکی، حتماً به پزشک مراجعه کنید.
دمنوشها و نوشیدنیهای گیاهی مؤثر
یکی از سادهترین روشها برای تسکین علایم آنفولانزا، نوشیدن دمنوشهای گرم و گیاهی است. تصور کنید یک لیوان چای آویشن با عطر دلانگیزش، در حال گرم کردن وجودتان. دمنوش زنجبیل تازه با برشهای لیمو و کمی عسل، ترکیبی گرم و معطر است که بوی تازهی زنجبیل و طعم شیرین عسل و ترشی لیمو را به هم میآمیزد. این نوشیدنی کمک میکند مسیرهای تنفسی باز شوند و بدن انرژی لازم برای مبارزه با ویروس را بدست آورد. تأثیرات گرمابخش زنجبیل در برطرف کردن لرز و تعریق هم مشهور است.
چای بابونه نیز با بوی ملایم و رنگ طلایی خود، خواب سبک برای رفع خستگی ناشی از تب را ممکن میسازد. آویشن که بخشی از طب سنتی ایرانی است، در تسکین سرفهها و گلو درد مؤثر است. کمی پودر آن را در آب جوش ریخته یا یک قاشق عسل به آن اضافه کنید تا خاصیت ضدمیکروبی و آرامبخشی بیشتری بگیرد. چای نعناع فلفلی با بوی تازه و خنککنندهاش میتواند به باز کردن راههای تنفسی کمک کند.
علاوه بر این دمنوشها، مصرف آب ولرم با آبلیمو و یک قاشق عسل به صورت روزانه توصیه میشود. طعم مطبوع عسل و لیمو به همراه ویتامین C موجود در آناناسسازی، گلودرد را آرام میکند. نوشیدن چای گیاهی ساعتی چند بار، مزه شوقبخش تسکین سوزش گلو و شادابی را به همراه دارد؛ طعمی که در لحظههای مریضی دلگرمتان میکند:
“کسی که یک بار طعم گرم عسل با لیموی تازه را در آنفولانزای شبانه چشیده باشد، میداند که چقدر آرامبخش است.”
بخورها و استنشاق بخار
اگر احساس گرفتگی بینی یا سرفه خشک دارید، بخور گرفتن یکی از روشهای قدیمی و موثر است. فقط کافی است یک قابلمه آب جوش بردارید و چند برگ اکالیپتوس یا چند قطره روغن گیاهی (مانند روغن نعناع یا اکالیپتوس) به آب اضافه کنید. بخار حاصل از این ترکیب، بوی تند اکالیپتوس را پخش میکند و موجب نرم شدن غشاهای مخاطی بینی و گلو میشود. من همیشه وقتی صدای آبی که در حال بجوش آمدن است را میشنوم، بلافاصله یک حوله روی سرم میاندازم و بخورش میکنم؛ آن لحظه که بخار گرم را با چشمهای بسته استنشاق میکنم، حس خنکی و تازهای به سرماخوردگیام وارد میشود.
بخور با افزودن گیاهانی مثل بابونه، اکالیپتوس، یا رزماری میتواند التهاب مجاری تنفسی را کاهش دهد. گرمی و رطوبت بخار، سرفههای خشک را نرم کرده و حس گرفتگی را کم میکند. تجربههای سنتی نشان میدهد که تنفس بخارچای بابونه یا اکالیپتوس، مانند ماسک طبیعی برای گلو و بینی عمل کرده و به باز کردن دستگاه تنفس کمک میکند. البته این روش برای کودکان خردسال باید با احتیاط انجام شود.
روغنها و داروهای گیاهی موضعی
طب سنتی ایرانی برای عارضههای مثل سرفه و درد عضلات معمولاً روغنها و پمادهای گیاهی را توصیه میکند. روغنهایی مانند روغن سیاهدانه و روغن بنفشه در این میان کاربرد زیادی دارند. ماساژ ملایم سینه و پشت با کمی روغن سیاهدانه یا زیتون گرم، میتواند حس آرامش و گرمای مطبوعی ایجاد کند. برخی ترکیبها مثل مخلوط روغن بنفشه و چند قطره روغن مرزنجوش (پونه کوهی) به کاهش سرفه کمک میکند و حس سنگینی قفسه سینه را کم میکند.
علاوه بر آن، درمانهای موضعی سادهای مثل گذاشتن برگ پیاز و نمک گرم شده روی سینه یا پاها (کشاله ران) رایج است. گرمای ملایمی که از پیاز داغ یا کیسه آب گرم به بدن منتقل میشود، التهاب را کاهش و خواب راحت را تسهیل میکند. مثلا من خودم شبی که احساس تب میکنم، یک پیاز را حلقه حلقه کرده و با نمک نمدار روی سینهام میگذارم و چند کیسه سبک روحم؛ هم حس گرما را احساس میکنم و هم بوی تندی که سرفهها را سبک میکند. این درمانها با روغنهای گیاهی، علاوه بر خواص ضدالتهابی، حس طراوت و آرامشی به پوست میدهد.
تغذیه و مکملهای مفید
کنار روشهای بالا، نوع تغذیه در زمان بیماری نقش مهمی دارد. یکی از معروفترین توصیهها در فصول سرماخوردگی و آنفولانزا، خوردن سوپ است؛ مثلا یک سوپ مرغ گرم با سبزیجات فصل، بدن را با ویتامینها و پروتئین لازم تقویت میکند و آب بدن را تامین میکند. من همیشه اعتراف میکنم که طعم یک قاشق سوپ داغ مرغ یا سبزیجات، بهتر از هر دارویی میتواند حس سرخوشی و گرما را منتقل کند.
مصرف مقدار زیادی آب ولرم و مایعات در طول روز (چای گیاهی، آب میوه طبیعی، شیر گرم با کمی زردچوبه) لازم است. ویتامین C در میوههایی مثل پرتقال، نارنگی و کیوی میتواند سرعت بهبود بدن را بالا ببرد. همچنین عسل طبیعی را فراموش نکنید؛ در طب سنتی ایران عسل را پادشاه غذاها مینامند و شربت عسل با دارچین یا زنجبیل، یک ترکیب قوی برای افزایش انرژی بدن است. خوردن یک قاشق عسل با کمی دارچین در صبحگاه، طعمی شیرین و مطبوع دارد که انگار سوخت جدیدی برای مبارزه بدن با بیماری فراهم میکند.
سؤالات متداول
س: آیا دمنوش گیاهی میتواند جایگزین داروی شیمیایی شود؟
پاسخ: دمنوشها و داروهای گیاهی نقش تسکیندهنده و کمککننده دارند و تکمیلکننده درمان اصلی هستند. در موارد آنفولانزا، مصرف داروهای تجویزی پزشک را قطع نکنید. اما برای کاهش علایم و خستگی، گیاهان معطر و طبیعی میتوانند مفید باشند.
س: کدام گیاه دارویی تب را پایین میآورد؟
پاسخ: ترکیباتی مثل گیاه اکالیپتوس در بخور، یا آویشن و نعناع در چای، به پایین آوردن تب کمک میکنند. عرق بیدمشک و گیاهان سرد و ضدالتهاب مثل گل گاوزبان نیز در طب سنتی ایران برای تب مفید هستند. به خاطر بسپارید که آب کافی بنوشید و بدن را گرم نگه دارید.
س: چرا عسل و لیمو برای گلودرد خوب است؟
پاسخ: عسل دارای خاصیت ضد میکروبی و نرمکنندگی است و لیمو سرشار از ویتامین C. ترکیب آنها با آب گرم، خنثیکنندهی خارش گلو و یک راه طبیعی برای تقویت سیستم ایمنی به حساب میآید. مزه ترش و شیرین این معجون، هم درمانی است و هم دلپذیر.
س: چند نکته پایانی برای مواجهه با آنفولانزا چیست؟
پاسخ: استراحت کافی، تغذیه سالم و استفاده از چند روش سنتی میتواند سرعت بهبودی را بالا ببرد. رایحهدرمانی با روغن درخت چای یا اکالیپتوس در اتاق خواب و تنفس هوای تازه هم مفید است. مهمتر اینکه همیشه بدن را خشک و گرم نگه دارید و خستگی را تحمل نکنید. به هر کدام از این نکات کوچک به چشم یک قدم ساده برای سلامتی نگاه کنید.
این مطلب صرفاً جهت اطلاعرسانی است.
برای مشاوره پزشکی یا تشخیص، با یک متخصص مشورت کنید.
سلامتکده طب سنتی کیمیا
اولین کلینیک تخصصی طب سنتی در کشور
دارای مجوز رسمی از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی (تأسیس بهار ۱۳۹۳)
دارای داروخانه گیاهی (ارائهدهنده اقلام تجویز شده در طب سنتی و مکمل)
خدمات جامع درمانی ما: مزاجشناسی، حجامت، بادکشدرمانی، فصد خون
زالودرمانی، طب سوزنی و کاشت نخ، ماساژ (دلک و غمز)، داروهای گیاهی